Dấu hiệu máy tính không lên nguồn
“Không lên nguồn” là tình trạng bấm nút nguồn nhưng thùng máy hoàn toàn không phản hồi. Cần phân biệt với trường hợp máy có chạy nhưng màn hình đen, vì hai lỗi này có hướng xử lý khác nhau. Các biểu hiện thường gặp:
- Đèn nguồn trên thùng máy không sáng, quạt CPU và quạt nguồn đứng yên.
- Quạt quay một nhịp rồi tắt ngay, hoặc máy chớp đèn liên tục.
- Máy chỉ lên khi rút điện cắm lại nhiều lần, hoặc phải chờ lâu mới bật được.
- Có tiếng tách nhỏ, mùi khét nhẹ sau một lần cúp điện hoặc sấm sét.
Nguyên nhân thường gặp
Từ kinh nghiệm thực tế với máy bàn văn phòng và gia đình, lỗi không lên nguồn thường nằm ở một trong các nhóm sau:
- Nguồn điện đầu vào: ổ cắm lỏng, dây nguồn đứt ngầm, bộ lưu điện (UPS) hết ắc quy hoặc hỏng.
- Bộ nguồn máy tính (PSU): tụ phồng, cầu chì đứt, mạch bảo vệ kích hoạt do quá tải. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, nhất là ở nơi điện chập chờn.
- Nút nguồn và dây nối: nút bấm trên vỏ bị kẹt, dây tín hiệu từ nút xuống bo mạch chủ bị tuột.
- Bo mạch chủ: chập linh kiện, hỏng mạch cấp nguồn cho CPU, hoặc pin CMOS yếu khiến bo không khởi động ổn định.
- Linh kiện gây chập: RAM, card đồ họa hay ổ cứng bị chập kéo cả hệ thống ngắt bảo vệ.
Cách Phi Liêm kiểm tra và xử lý
- Kiểm tra đường điện: đo ổ cắm, thử dây nguồn và bỏ qua UPS để loại trừ lỗi bên ngoài thùng máy.
- Thử bộ nguồn độc lập: dùng thiết bị đo hoặc nguồn thử để xác định PSU còn cấp đủ các mức điện áp hay không.
- Tối giản cấu hình: tháo bớt card, ổ cứng, chỉ giữ CPU và một thanh RAM để tìm linh kiện gây chập.
- Kiểm tra bo mạch chủ: quan sát tụ, mosfet, đo mạch cấp nguồn; kiểm tra chân nút nguồn trên bo.
- Báo phương án: thay nguồn, thay nút, sửa hoặc thay bo mạch chủ, kèm chi phí để bạn lựa chọn trước khi làm.
Nếu cần thay bo mạch chủ, kỹ thuật viên sẽ tư vấn loại tương thích với CPU, RAM hiện có để tránh phải thay dây chuyền nhiều linh kiện.
Bạn có thể tự kiểm tra gì trước khi gọi
Một vài bước đơn giản và an toàn giúp loại trừ lỗi ngoài:
- Cắm máy trực tiếp vào ổ điện tường khác, không qua ổ chia hoặc UPS.
- Kiểm tra công tắc nhỏ phía sau bộ nguồn (nếu có) đang ở vị trí bật.
- Thử dây nguồn của màn hình hoặc nồi cơm điện (cùng loại đầu cắm) để loại trừ dây hỏng.
Không tự tháo vỏ bộ nguồn: bên trong có tụ điện tích điện áp cao ngay cả khi đã rút phích cắm. Nếu ngửi thấy mùi khét, hãy rút điện và để nguyên hiện trạng chờ kỹ thuật viên. Ở Điện Bàn và khu vực lân cận, mùa mưa bão thường kéo theo nhiều ca hỏng nguồn do sét lan truyền, vì vậy dùng ổ cắm có chống sét hoặc rút điện khi trời giông là thói quen nên duy trì.
